• Homepage
  • >
  • اخبار
  • >
  • جامعه حسابداران رسمی ایران و شرایط عضویت و حسابدار رسمی

جامعه حسابداران رسمی ایران و شرایط عضویت و حسابدار رسمی

  • by smehrabani
  • نوامبر 11, 2019
  • 0

به منظور اعمال نظارت مالی بر واحدهای تولیدی، بازرگانی و خدماتی و همچنین حصول اطمینان از قابل اعتماد بودن صورتهای‌ مالی واحدهای مزبور در جهت حفظ منافع عمومی، صاحبان سرمایه و دیگر اشخاص ذیحق و ذینفع، به دولت اجازه داده می‌شود حسب مورد و نیاز، ‌ترتیبات لازم را برای استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی در موارد زیر به عمل آورد:

الف. حسابرسی و بازرسی قانونی شرکتهای پذیرفته شده یا متقاضی پذیرش در بورس اوراق بهادار.

ب. حسابرسی و بازرسی قانونی سایر شرکتهای سهامی.

ج. حسابرسی شرکتهای غیر سهامی و مؤسسات انتفاعی و غیر انتفاعی.

‌د. حسابرسی و بازرسی قانونی شرکتها و مؤسسات موضوع بندهای (‌الف) و (ب) ماده 7 اساسنامه قانونی سازمان حسابرسی مصوب 1366.

ه. حسابرسی مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی

 

به منظور تنظیم امور و اعتلای حرفه حسابداری و حسابرسی و نظارت حرفه‌ای بر کار حسابداران رسمی، نخستین گروه حسابداران‌ رسمی با نصاب حداقل ده  (10) نفر می‌توانند به عنوان هیأت مؤسس، “‌جامعه حسابداران رسمی ایران”  را به صورت مؤسسه‌ای غیر دولتی، غیر‌انتفاعی و دارای استقلال مالی و شخصیت حقوقی مستقل تشکیل دهند. اساسنامه جامعه مزبور توسط هیأت مؤسس، تهیه و به تصویب هیأت وزیران ‌می‌رسد.

درماده واحده تبصره های زیر در نظر گرفته شده است

  1. شرایط و ضوابط مربوط به تعیین صلاحیت حسابداران رسمی و چگونگی انتخاب آنان مطابق آیین‌نامه‌ای می‌باشد که به پیشنهاد وزیر‌ امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
  2. حسابداران رسمی می‌توانند با رعایت شرایطی که در اساسنامه “‌جامعه حسابداران رسمی ایران” می‌آید، مؤسسه حسابرسی تشکیل‌دهند.
  3. حدود و ضوابط مربوط به چگونگی استفاده از خدمات و گزارشهای حسابداران رسمی و مؤسسات حسابرسی مزبور، مطابق‌آیین‌نامه‌ای می‌باشد که به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
  4. دستگاه‌های دولتی می‌توانند از خدمات سازمان حسابرسی- که تنها سازمان حسابرسی دولتی محسوب می‌شود – یا حسابداران ‌رسمی و مؤسسات حسابرسی فوق‌الذکر استفاده کنند.

هیات تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی

به منظور اجرای تبصره یک ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابدار رسمی ـ مصوب ۱۳۷۲ ـ هیاتی به نام هیات تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی مرکب از هفت نفر حسابدار متخصص و متعهد با دارا بودن حداقل، مدرک کارشناسی ( لیسانس ) در رشته حسابداری یا رشته های مشابه به تشخیص و انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی تشکیل می شود.

شرایط انتخاب اعضای هیات تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی

  1. حسن شهرت و تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام
  2. داشتن حداقل پنج سال سابقه کار حسابرسی، خدمات مالی، طراحی سیستم و یا مدیریت مالی علاوه بر مورد سوم پایین
  3. داشتن حداقل شش سال سابقه کار حسابرسی بعد از اخذ مدرک کارشناسی که حداقل دو سال آن در داخل کشور باشد.
  4. رئیس هیات از بین مدیران ذیصلاح وزارت امور اقتصادی و دارایی تعیین می شود و مدت عضویت اعضا 2 سال است.

وظایف هیات تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی

الف. برگزاری آزمونهای عضویت در جامعه حسابداران رسمی و کنترل کیفیت فعالیت حسابداران رسمی و اعمال نظارت .

ب. تایید نهایی صلاحیت حسابداران رسمی بعد از هر دوره پنج ساله.

ج. اخذ تصمیم نهایی به عدم استفاده دایم یا موقت بیش از یک سال حسابدار رسمی متخلف از عنوان حسابدار رسمی.

د. رسیدگی به شکایتها

شرایط انتخاب حسابدار رسمی

حسابداران رسمي بايد داراي شرايط زير باشند:

1- تابعيت دولت جمهوري اسلامي ايران و وفاداري به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران،

2- نداشتن سابقه محكوميت مؤثر كيفري،

3- حسن شهرت به رعايت موازين شرعي و اجتماعي و عدم اعتياد به مواد مخدر،

4- نداشتن سوابق سوء حرفهاي، مالي و اداري،

5- داشتن حداقل مدرك كارشناسي (ليسانس) در رشته حسابداري يا رشته هاي مشابه و يا مدارك حرفه‌اي شناخته شده بين المللي، (رشته‌ای مشابه است که 18 واحد درس حسابداری، حسابرسی یا مدیرت مالی داشته باشد)

6- داشتن حداقل شش سال سابقه كارحـسابرسي بعـد از اخـذ مـدرك كارشناسـي (ليـسانس) كـه حداقل دو سال آن در داخل كشور باشد.

7- موفقیت در آزمونهای مهارت  حسابداری و حسابرسی، مقررات تجاری، مالی، محاسباتی و مالیاتی و سایر آزمونهای مورد لزوم که هیأت تعیین می‌نماید.

اشخاصی که سابقه کار حسابرسی آنان کمتر از میزان تعیین شده باشد، در صورتی که دارای تجارب مفیدی در امور حسابداری، خدمات مالی،‌ طراحی سیستم، مدیریت مالی و یا تدریس حسابداری و حسابرسی (‌در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی) باشند هر دو سال سابقه کار آنان در امور فوق‌می‌تواند معادل یک سال سابقه کار حسابرسی، مورد قبول قرار گیرد.

در هر حال  داشتن حداقل سه سال سابقه کار حسابرسی الزامی است. تشخیص تجارب مفید ‌به عهده هیأت تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی می‌باشد.

معافیت از آزمون حسابدار رسمی

آزمون حسابدار رسمی باید حداقل سالی یک بار برگزار شود.

اشخاص حقیقی و مدیران سازمان حسابرسی که تا تصویب اساسنامه و تشکیل جامعه حسابداران رسمی ایران توسط هیأت عالی نظارت سازمان‌ حسابرسی در سطح مدیر حسابرسی تأیید شده و می‌شوند، از آزمون انتخاب حسابدار رسمی معاف می‌باشند.

مدیران دستگاههای اجرائی که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران تا تاریخ تصویب این آئین نامه تعیین صلاحیت حسابدار رسمی، حداقل ۱۰ سال در ارتباط با امور حسابرسی، مالی، محاسباتی و مالیاتی تصدی داشته باشند به تشخیص هیات و مشروط به داشتن سایر شرایط، از آزمون انتخاب حسابدار رسمی معاف خواهند بود.

‌دارندگان مدارک مراجع ذیصلاح حرفه‌ای بین‌المللی و همچنین دارندگان مدرک دکترای حسابداری از امتحان مهارت حسابداری و ‌حسابرسی معاف می‌باشند.

مجامع حرفه‌ای بین المللی مورد پذیرش

  • انجمن حسابداران خبره انگلستان و ویلز(ICAEW)
  • انجمن حسابداران رسمی انگلستان (ACCA)
  • انجمن حسابداران رسمی آمریکا(AICPA)
  • انجمن حسابداران کانادا(CGA)

پذیرس سایر مراجع حرفه‌ای منوط به طرح موضوع در هیات تشخیص صلاحیت حسابدارارن رسمی و اتخاذ تصمیم در مورد آن است.

حسابدار رسمی شاغل و غیر شاغل

الف. حسابدار رسمی شاغل

آن دسته از حسابداران رسمی که تمام وقت خود را به خدمات حسابرسی و بازرسی قانونی یا سایر خدماتی که به تشخیص هیات جزو وظایف حسابدار رسمی تلقی گردد تخصیص دهند و دارای مشاغل دیگری اعم از موظف و غیر موظف (به استثنای تدریس پاره وقت در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی) نباشند، حسابدار رسمی شاغل نامیده می شوند و در غیر این صورت حسابدار رسمی غیر شاغل شناخته خواهند شد.

ب. حسابدار رسمی غیر شاغل

آن دسته از حسابداران رسمی که تمام وقت خود را به خدماتی غیر از حسابرسی و بازرسی قانونی یا سایر خدماتی که به تشخیص هیات جزو وظایف حسابدار رسمی تلقی گردد تخصیص دهند و دارای مشاغل دیگری اعم از موظف و غیر موظف باشند، حسابدار رسمی غیر شاغل نامیده می شوند.

حسابداران رسمی شاغل که در دستگاههای دولتی، شهرداریها، نهادهای انقلاب اسلامی و موسسات و شرکتهای وابسته به آنها و موسسات خصوصی و تعاونی یا به حرفه دیگری اشتغال می یابند مکلفند مراتب را کتباً به دبیر خانه هیات اطلاع دهند تا کارت آنان به کارت حسابدار رسمی غیر شاغل تبدیل گردد.

حسابداران رسمی غیر شاغل مجاز به انجام کارهای موضوع قانون «استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای ذی صلاح به عنوان حسابدار رسمی» نبوده و به عنوان شریک، اجازه فعالیت در موسسات حسابرسی موضوع قانون مذکور را نخواهد داشت.

دروس مورد آزمون

آزمون حسابدار رسمی شامل مهارت‌های زیر است:

  1. حسابداری،
  2. حسابرسی،
  3. قانون مالیاتها،
  4. قوانین تجاری، مالی، محاسباتی، و سایر قوانین مرتبط.

ثبت نام و نحوه برگزاری آزمون  

ثبت نام معمولاً از اواخر هر خرداد ماه هر سال شروع و تا نیمه اول مرداد ماه ادامه می یابد.

ثبت نام از طریق سایت هیات تشخیص صلاحیت حرفه ای حسابداران رسمی به نشانی tsh.mefa.gov.ir صورت خواهد گرفت

آزمون در اولین جمعه آذر ماه هر سال برگزار می گردد.

چنانچه داوطلب در حداقل یک درس، از آزمونهای مقرر قبول شده باشد، می تواند حداکثر در آزمون دو دوره آینده شرکت نموده و فقط درس یا دروسی را که نمره آن به حد نصاب قبولی نرسیده است امتحان دهد.

این معافیت فقط مربوط به دو دوره بعد بوده و در صورت عدم موفقیت از دوره سوم به بعد باید همچون سایر شرکت کنندگان همه دروس را امتحان دهند.

نصاب لازم برای قبولی

  1. کسب 60 درصد نمره سوالات تشریحی در هر درس
  2. کسب 60 درصد نمره سوالات چند گزینه ای در هر درس
  3. در صورت کسب حد نصاب در سوالات تستی، سوالات تشریحی تصحیح

شرایط آزمون

آزمون حسابدار رسمی به صورت تشریحی و چند گزینه ای (تستی) خواهد بود.

سوالات حسابداری و حسابرسی بر حسب مورد با استانداردهای حسابداری و حسابرسی ایران (مصوب سازمان حسابرسی) مغایرتی نخواهد داشت و در سطحی خواهد بود که مهارت حرفه ای متقاضیان برای امضا گزارش های حسابرسی مستقل و بازرسی قانونی را به صورت مستقل احراز شود.

هر پاسخ درست تستی یک نمره و هر پاسخ نادرست یک سوم نمره منفی خواهد داشت.

دفترچه آزمون

  1. دفترچه سوالات چهار گزینه ای حسابداری
  2. دفترچه سوالات چهار گزینه ای حسابرسی
  3. دفترچه سوالات چهار گزینه ای قوانین مالیاتی
  4. دفترچه سوالات چهار گزینه ای سایر قوانین
  5. دفترچه سوالات تشریحی حسابداری
  6. دفترچه سوالات تشریحی حسابرسی
  7. دفترچه سوالات تشریحی قوانین مالیاتی

در اجرای قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی و به منظور اعمال نظارت مالی بر واحدهای تولیدی، بازرگانی و خدماتی، همچنین حصول اطمینان از قابل اعتماد بودن اطلاعات مالی واحدهای مزبور و در جهت حفظ منافع عمومی، صاحبان سرمایه و دیگر اشخاص ذیحق و ذینفع، سند راهبردی جامعه حسابداران رسمی ایران به عنوان جامعه‌ای مستقل، غیردولتی و خود انتظام به شرح زیر تدوین می‌گردد:

چشم‌انداز: دستیابی به جامعه حسابداران رسمی حرفه‌ای در سطح کشورهای پیشرفته در افق ده ساله.

مأموریت: تنظیم امور و اعتلای حرفه حسابداری و حسابرسی در کشور و نظارت حرفه‌ای برکار حسابداران رسمی.

هدفهای راهبردی: 

1- توسعه فرهنگ حسابدهی، حسابخواهی و خدمات اعتباربخشی؛

2- ساماندهی و گسترش تشکل حسابداران رسمی؛

3- گسترش بازار و تنوع خدمات حرفه‌ای؛

4- بهبود و تقویت مستمر کیفیت خدمات حرفه‌ای؛

5- ارتقاء نظارت بر عملکرد اعضا و کنترل کیفیت خدمات حرفه‌ای؛

6- ارتقای اصول و ضوابط حسابداری و حسابرسی؛

7- تقویت همکاری و تعامل با نهادها و مراجع ذیربط؛

8- حمایت از حقوق حرفه‌ای و منافع مادی و معنوی اعضاء؛

9- ارتباط مستمر، با مؤسسات و تشکل‌های حرفه‌ای داخلی و بین‌المللی؛ و

10- تقویت ساختارها و نظامهای داخلی جامعه.

ارزش‌ها:

اصول اعتقادی اساسی که موجب آئین رفتار حرفه‌ای برای اعضای جامعه در راستای پیشبرد هدف‌های راهبردی مدنظر قرار  می‌گیرد، عبارت است از پایبندی به اخلاق و آئین رفتار حرفه‌ای شامل:

صداقت و درستکاری؛

استقلال و بیطرفی؛

رفتار حرفه‌ای؛

رازداری؛ و

صلاحیت و مراقبت حرفه‌ای می‌باشد.

خط‌مشی جامعه حسابداران رسمی ایران

بر پایه‌ی هدفهای راهبردی

خط‌مشی جامعه حسابداران رسمی ایران بر پایه هدفهای راهبردی شامل موارد زیر است:

1- توسعه فرهنگ حسابدهی، حسابخواهی و خدمات اعتباربخشی:

  • تعامل با سازمانها و ارگانها به منظور ایجاد زیرساخت‌های مقرراتی مربوط؛
  • شناساندن خدمات حرفه‌ای به سرمایه‌گذاران و استفاده‌کنندگان از خدمات مزبور؛
  • ارتباط با محیط‌های آموزش عالی و ارکان سیاستگذار در این موردٍ؛ و
  • ترویج و گسترش آگاهی‌های عمومی و تقویت جایگاه جامعه، خدمات حسابرسی و سایر خدمات اعتبار بخشی در کشور.

2- ساماندهی و گسترش تشکل حسبداران رسمی:

  • ایجاد زمینه مناسب برای رشد مؤسسات حرفه‌ای کارآمد؛
  • سازماندهی مناسب برای فعالیت حسابداران رسمی شاغل انفرادی؛ و
  • تدوین ضوابط اداری و حرفه‌ای در زمینه‌های لازم به منظور ارائه خدمات اعضاء بصورت منسجم و تنظیم امور و روابط بین شرکاء.

3- گسترش بازار و تنوع خدمات حرفه‌ای:

  • پی‌گیری اجرای صحیح آئین‌نامه راه‌کارهای افزایش ضمانت اجرایی و تقویت حسابرسی؛
  • گسترش خدمات حرفه‌ای اعضاء ناشی از اجرای سیاستهای اصل 44؛
  • پی‌گیری اجرای صحیح آئین‌نامه نحوه انتخاب حسابرس برای شرکتهای دولتی؛
  • معرفی و گسترش خدمات اعتباربخشی و سایر خدمات حرفه‌ای؛ و
  • بررسی زمینه‌های توسعه و ترویج دامنه خدمات ارائه شده از سوی اعضای جامعه؛

4- بهبود و تقویت مستمر کیفیت خدمات حرفه‌ای:

  • افزایش دانش تخصصی حسابداران رسمی.
  • تدوین و بهبود رهنمودهای حسابداری و حسابرسی و آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های حرفه‌ای؛
  • بسترسازی اجرای حسابرسی رایانه‌ای؛
  • جلب مشارکت اعضاء در کارگروه‌ها، سایر کارگروه‌های تخصصی و همچنین در انجام تحقیقات تخصصی و انتشار نتایج آن.

5- ارتقاء نظارت بر عملکرد اعضا و کنترل‌کیفیت خدمات حرفه‌ای:

  • ایجاد بانک اطلاعاتی در زمینه سوابق حرفه‌ای و عملکرد اعضای جامعه؛
  • اعمال نظارت مستمر بر کیفیت خدمات ارائه شده از سوی اعضای جامعه اعم از شاغل و غیرشاغل و ارزیابی نتایج حاصل از آن؛
  • بازنگری مستمر ضوابط و معیارهای مربوط به کنترل‌کیفیت خدمات ارائه شده توسط اعضاء؛ و
  • ارزیابی کفایت و اثربخشی عملیاتی سیاست‌ها و روش‌های کنترلی کیفیت در مؤسسات.

6- ارتقای اصول و ضوابط حسابداری و حسابرسی:

  • همکاری و مشارکت فعال در زمینه تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی؛
  • انجام تحقیقات مورد نیاز در زمینه ضوابط و اصول حسابداری و حسابرسی و اعلام نتایج آن به مراجع ذیصلاح؛
  • انجام تحقیقات تخصصی در رابطه با اثربخشی خدمات حرفه‌ای؛ و
  • مطالعه پیگیر در ارتباط با کیفیت اثربخشی استانداردهای حسابداری و حسابرسی و سایر مقررات حرفه‌ای.

7- تقویت همکاری و تعامل با نهادها و مراجع ذیربط:

  • همکاری و مشارک فعال با نهادهای ذیربط در جهت تدوین قوانین و مقررات مربوط به جامعه؛
  • همکاری با هیأت تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی در انتخاب اعضای دارای صلاحیت حرفه‌ای؛ و
  • شناسایی مستمر ذینفعان و نیازهای آنان و تلاش در جهت کاهش فاصله انتظارات با ذینفعان.

8- حمایت از حقوق حرفه‌ای و منافع مادی و معنوی اعضای جامعه:

  • ایجاد زمینه رقابت سالم و تأمین استقلال حرفه‌ای.
  • ایجاد زمینه تعامل ارکان جامعه با اعضاء؛
  • ایجاد زمینه تسهیل انجام خدمات حرفه‌ای؛
  • ارائه خدمات مشاوره‌ای و کارشناسی مرتبط با امور حرفه؛ و
  • افزایش ضریب نفوذ حسابرسی در کشور.

9- ارتباط مستمر با تشکل‌های حرفه‌ای داخلی و بین‌المللی:

  • عضویت در و یا برقراری ارتباط با تشکل‌های حرفه‌ای داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی عنداللزوم؛
  • مبادله تجربیات و اطلاع و استفاده از آخرین پیشرفتها و دستاوردهای روز حرفه در دنیا؛ و
  • انجام تحقیقات مشترک با مؤسسات و تشکل‎های حرفه‌ای منطقه‌ای و بین‌المللی.

10- تقویت ساختارها و نظام‌های داخلی جامعه:

  • اخذ دیدگاه‌ها و نظرات اعضا در رابطه با مسائل جامعه جهت تجدید نظر و اصلاح امور ذیربط؛
  • توسعه و تقویت سیستم‌های روابط عمومی، اطلاع‌رسانی در برقراری ارتباط مستمر و سازنده با اعضاء و سایر استفاده‌کنندگان از خدمات اعضای جامعه؛
  • استفاده از برنامه‌های گونانگون در جهت ایجاد نزدیکی و همدلی بین اعضاء و جامعه در جهت تقویت و توسعه بنیان‌های پایدار حرفه‌ای؛
  • ایجاد مراکز تخصصی و فنی به منظور پاسخگویی و رسیدگی به مشکلات حرفه‌ای اعضاء و توسعه فعالیتهای جامعه به مراکز استانها و شهرستانها؛ و
  • بازنگری مستمر در ساختار سازمانی، آئین‌ناه‌ها و مقررات جامعه.
  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
Previous «
Next »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *